Zacznij od trzech rzeczy: ustal, do kogo kierujesz książkę, jaki ma gatunek i co czytelnik znajdzie w środku. Potem wybierz jeden motyw graficzny i zadbaj o czytelny tytuł. Gotowy projekt obejrzyj jako małą miniaturę, taką jak w księgarni internetowej. Jeśli książka ma trafić do druku, przygotuj plik według szablonu wybranej drukarni lub platformy.
Okładka nie musi streszczać fabuły ani wymieniać wszystkich rozdziałów poradnika. Ma sprawić, że właściwa osoba zatrzyma wzrok na książce i zechce przeczytać jej opis.
Od czego zacząć projekt okładki książki?
Zanim zaczniesz szukać zdjęć i fontów, odpowiedz sobie na trzy pytania: kto będzie czytać tę książkę, co ją wyróżnia i jakie wrażenie ma wywołać? Kryminał może zapowiadać tajemnicę, powieść przygodowa — wyprawę, a poradnik — konkretny problem, który pomaga rozwiązać.
Połóż obok siebie kilka okładek z tego samego gatunku. Sprawdź, które elementy od razu zdradzają, czego można się spodziewać po książce. Zwróć uwagę na wielkość tytułu, kolory i sposób użycia zdjęć lub ilustracji. Czytelnik powinien rozpoznać rodzaj książki, ale zapamiętać też coś charakterystycznego dla Twojego projektu. Jeśli planujesz serię, pomyśl od razu o wspólnym elemencie dla kolejnych tomów, na przykład układzie napisów. Przy książce dla uczniów pomysł może podsunąć strona tytułowa zeszytu do historii: jeden charakterystyczny przedmiot lub symbol od razu naprowadza na temat.
Jak dobrać obraz, kolory i litery?
Wybierz jeden mocny motyw
Nie musisz pokazywać na okładce każdego ważnego wątku. Czasem wystarczy jeden szczegół: oświetlone okno domu w kryminale albo charakterystyczna roślina na poradniku ogrodniczym. Równie dobrze może zadziałać ilustracja, fotografia lub projekt oparty na samym tytule.
Spróbuj opisać swój pomysł jednym zdaniem: „samotny dom na jasnym tle i duży tytuł”. Jeśli trzeba wymienić pięć symboli, kilka zdjęć i trzy hasła, na okładce może dziać się zbyt wiele. Usuń elementy, które odciągają wzrok od głównego pomysłu. Z kolei pierwsza strona zeszytu do przyrody pokazuje, że nawet prosty rysunek liścia czy owada może wystarczyć, by odbiorca rozpoznał dziedzinę.
Zadbaj o czytelny tytuł
Na okładce czytelnik powinien najpierw zauważyć tytuł, a potem nazwisko autora i ewentualny podtytuł. Pomogą w tym odpowiednia wielkość liter, kontrast z tłem i odstępy między napisami. Gdy tytuł ginie na szczegółowym zdjęciu, zmień kadr albo umieść go na spokojniejszym fragmencie obrazu.
Ozdobny font może pasować do krótkiego tytułu, ale przy dłuższym podtytule bywa męczący. Sprawdź też, czy wybrany krój dobrze pokazuje polskie znaki. Na końcu przeczytaj wszystkie napisy jeszcze raz — szczególnie tytuł i nazwisko autora.
Jak sprawdzić, czy okładka działa?
Zmniejsz projekt do wielkości miniatury w księgarni internetowej. Czy nadal można odczytać tytuł? Czy obraz podpowiada, jaki to gatunek lub temat? Taki test szybko pokaże, czy drobne detale i cienkie litery nie giną po zmniejszeniu.
Potem ustaw swój projekt obok kilku książek z tej samej kategorii. Zobacz, czy pasuje do oczekiwań odbiorców, a przy tym ma coś, co pozwala go zapamiętać.
Warto przygotować dwa lub trzy warianty i pokazać je osobom, które czytają podobne książki. Nie pytaj tylko, która okładka jest najładniejsza. Zapytaj raczej: „O czym, Twoim zdaniem, jest ta książka?” i „Jaki tytuł zapamiętałeś?”. Jeśli odpowiedzi mocno odbiegają od treści książki, popraw projekt.
Co umieścić na grzbiecie i tylnej okładce?
Książka drukowana potrzebuje nie tylko przodu, lecz także grzbietu i tylnej okładki. Na grzbiecie zwykle znajdują się tytuł i nazwisko autora, jeśli jest na to dość miejsca. Z tyłu napisz krótko, od czego zaczyna się historia albo w czym poradnik pomoże czytelnikowi. Zostaw też miejsce na kod kreskowy zgodnie z wytycznymi dostawcy druku.
Nie zgaduj szerokości grzbietu. Wpływają na nią między innymi liczba stron i rodzaj papieru. Gdy po złożeniu książki zmieni się liczba stron, trzeba ponownie sprawdzić wymiar grzbietu.
Jak przygotować okładkę do publikacji?
Najpierw ustal format książki i wybierz miejsce druku lub sprzedaży. Dopiero wtedy pobierz właściwy szablon. Drukarnie i platformy mogą wymagać innych wymiarów, marginesów oraz formatów plików.
Przykładowo Amazon KDP wymaga dla książki w miękkiej oprawie jednego pliku PDF z tyłem, grzbietem i przodem. Wskazuje też spad 3,2 mm na zewnętrznych krawędziach oraz minimalną rozdzielczość obrazów 300 dpi. To wymagania tej platformy, więc przed wysłaniem projektu sprawdź aktualne wytyczne swojego dostawcy. E-book ma osobne wymagania dotyczące obrazu okładki.
Przed oddaniem pliku sprawdź:
- tytuł, nazwisko autora i tekst z tylnej okładki;
- położenie napisów i grafik względem bezpiecznego obszaru szablonu;
- jakość zdjęć i ilustracji;
- prawa do użycia grafik i fontów;
- próbny wydruk, bo kolory na papierze mogą wyglądać inaczej niż na ekranie.
O czym warto pamiętać?
Okładka powinna od razu podpowiadać, jaki charakter ma książka. Jeden wyrazisty motyw i czytelny tytuł zwykle powiedzą więcej niż kilka konkurujących ze sobą obrazów. Przed publikacją obejrzyj projekt w miniaturze, zestaw go z innymi książkami w tej kategorii i sprawdź plik według szablonu dostawcy druku.
FAQ
Czy na okładce musi być bohater książki?
Nie. Możesz użyć symbolu, ilustracji albo samej typografii. Ważne, żeby projekt pasował do treści i dawał czytelnikowi właściwą wskazówkę.
Jakich błędów unikać?
Najczęstsze to trudny do odczytania tytuł, zbyt wiele elementów, obraz niedopasowany do gatunku i zdjęcie słabej jakości. Przed publikacją sprawdź też literówki oraz prawa do użytych materiałów.
Czy jedna okładka wystarczy do e-booka i książki drukowanej?
Przednia strona może wyglądać tak samo, ale potrzebujesz osobnych plików końcowych. Do druku dochodzą grzbiet i tył. W przypadku e-booka przygotuj obraz w formacie wymaganym przez platformę.
Kiedy zaprojektować grzbiet książki?
Gdy znasz format, rodzaj papieru i ostateczną liczbę stron. Bez tych danych trudno poprawnie ustalić jego szerokość.
